Naast de politieke dialoog en de economische associatie is samenwerking de derde pijler van de relatie tussen Mexico en de EU.

De opname ervan in de algemene overeenkomst gaf aan Mexico en de EU een waardevol hulpmiddel dat hen heeft toegestaan ​​om hun banden te versterken, hun handel te diversifiëren, kennis- en ervaringsstromen op te richten en gezamenlijke projecten te ontwikkelen over kwesties die gedeelde belangen weerspiegelen.

De samenwerking tussen Mexico en de EU weerspiegelt ook de gedeelde waarden en de wens om betere levensomstandigheden voor de bevolking te creëren.

Dit wordt onderschreven in het Gezamenlijk Uitvoeringsplan van het Strategisch Partnerschap, dat bedoeld is om de samenwerking te stimuleren en te versterken door middel van concrete acties zoals dialogen van sectoraal beleid, die hebben bijgedragen tot waardevolle interactiemogelijkheden tussen de Mexicaanse en Europeanen partners in verschillende sectoren.

Vandaag is de samenwerking een belangrijk platform dat ertoe bijdraagt om de relatie tussen Mexico en de EU te stimuleren vanuit verschillende invalshoeken. Er is echter een update nodig om de effecten ervan te consolideren en antwoorden te vinden die aangepast zijn aan de omstandigheden waarmee Mexico en de EU geconfronteerd worden om het hoofd te bieden aan nieuwe uitdagingen van de ontwikkeling.

Dat is de fundamentele inzet waaraan de samenwerking tussen Mexico en de EU op dit moment voldoet.

Meerjarenprogramma voor ontwikkelingssamenwerking
 
Tot 2013 werd de bilaterale samenwerking geprogrammeerd in meerjarige cycli, volgens het principe van cofinanciering en door gemeenschappelijke thematische belangen van Mexico en de EU aan te pakken.

Op die manier werden twee programma's voor de periodes 2002-2006 en 2007-2013 uitgevoerd met middelen van ongeveer €196 miljoen euro en werden projecten en acties op belangrijke gebieden geïmplementeerd zoals: sociale ontwikkeling, rechtvaardigheid, kleine en middelgrote ondernemingen, handelsbevordering, concurrentievermogen en innovatie, wetenschap en technologie, sociale cohesie (inclusief BTW-administratie, stedelijke armoede, gezondheidszorg, sociale zekerheid, toegang tot de justitie, openbare veiligheid), mensenrechten, hoger onderwijs en cultuur.

Bovenop deze programma’s was er een speciale actie met een waarde van €2.200.000 om culturele activiteiten tussen Mexico en de EU te bevorderen en voor twee projecten voor nucleaire veiligheid voor een bedrag van € 3.300.000.

Er zijn momenteel drie grote projecten:

I Geïntegreerd programma over sociale cohesie Mexico en de Europese Unie (Laboratorium voor sociale cohesie Mexico-EU)
Het richt zich op de methodologische herziening, vernieuwing en systematisering van overheidsbeleid en institutionele praktijken inzake stedelijke armoede, gezondheidszorg en sociale zekerheid. Een component van plaatselijke ontwikkeling wordt uitgevoerd door het Ministerie van Sociale Ontwikkeling van de staat Chiapas.

I Laboratorium van Sociale Cohesie II.

Het startte in 2013 en zal vier jaar duren. Het doel is om te helpen bij de uitvoering van projecten die gelijke kansen verbeteren bij de toegang tot de rechter, burgerveiligheid en mensenrechten. In de lokale component zijn de staten Oaxaca en San Luis Potosi betrokken. Er zijn ook diverse maatschappelijke organisaties betrokken. Het project zal operationele activiteiten voltooien in 2017.

I Concurrentie- en Innovatieprogramma (PROCEI).

Het startte zijn activiteiten in 2011, zal vier jaar duren en is bedoeld om de mogelijkheden van kleine en middelgrote ondernemingen in de Europese markt te versterken, te verbeteren, uit te breiden en volledig te promoten. Het stimuleert tevens de oprichting van nieuwe bedrijven met exportpotentieel in strategische sectoren en met een hoog technologisch gehalte.

De samenwerking in het financiële kader van de EU 2014-2020

Het meerjarig financieel kader 2014-2020 van de EU bevat verschillende tools die toelaten om haar externe acties te financieren en te voldoen aan haar internationale verplichtingen in de strijd tegen de armoede en ter bevordering van vrede, stabiliteit en welvaart. Met deze instrumenten wil de EU haar hulp kanaliseren naar de ontwikkelingslanden, de landen in haar directe omgeving en diegene die zich voorbereiden om toe te treden tot de EU.

In deze context werd het instrument voor ontwikkelingssamenwerking, waarmee de EU van oudsher de samenwerking met Mexico had gefinancierd, geformuleerd met een focus op differentiatie die een groep van 19 middeninkomenslanden in de ontwikkelingssamenwerking (met inbegrip van Mexico) gradeerde en ze in de context van een nieuw type verenigingen plaatste.

In deze logica werd Mexico opgenomen bij de begunstigden van een nieuw samenwerkingsinstrument. Dat is globaal van aard en is bedoeld om gemeenschappelijke belangen van de EU met haar strategische partners en opkomende economieën te verbeteren en te bevorderen om het hoofd te bieden aan grote mondiale uitdagingen.

Mexico en de EU werken aan de definitie van strategische richtlijnen voor de nieuwe bilaterale samenwerking. Het doel is om de gunstige samenwerkingsdynamiek die tot dusver werd bereikt te behouden en om nieuwe specifieke maatregelen te bepalen als antwoord op de nieuwe parameters, de gemeenschappelijke belangen en door rekening te houden met de wereldwijd gezamenlijke afspraken.

Samenwerking in wetenschap en technologie

Het is een bevoorrechte samenwerkingssector waarin sprake is van een permanente en productieve relatie. Hiertoe heeft het dialoog bijgedragen dat het directiecomité van de samenwerkingsovereenkomst inzake wetenschap en technologie (van kracht sinds 2005) houdt en de deelname van Mexico in verschillende acties en projecten gefinancierd door het kaderprogramma voor onderzoek van de EU.

In deze context heeft Mexico deelgenomen aan 74 projecten in het kader van het zevende kaderprogramma (2007-2013) met middelen van ongeveer €11 miljoen.

Als gevolg van de laatste oproep van 7KP neemt Mexico als partner deel aan de projecten: ENSOCIO, ERA-NET LAC, Transatlantic-SSH, LEADERSHIP-ICT. De volgende zijn ook nog hangende:

  • Bureau voor de bevordering van de samenwerking Mexico-Europese Unie inzake wetenschap en technologie, derde fase (UE-MEX Innova).
  • Latin America, Caribbean and European Union Network on Research and Innovation (ALCUE-Net).
  • Horizon 2020: nieuw programma in het kader van onderzoek en innovatie
In 2014 lanceerde de EU het nieuwe kaderprogramma voor onderzoek en innovatie voor 2014-2020, Horizon 2020 (H2020). Het programma staat open voor de wereld en heeft een budget van ruim €80 miljard voor de periode. Het is bedoeld om onderzoek en innovatie te financieren met het oog op duurzame groei en om hoogwaardige banen in Europa te genereren. Het benadrukt de wetenschappelijke kennis, de wereldwijde uitdagingen zoals infectieziekten, energiezekerheid, voedselzekerheid en klimaatverandering en de uitdaging voor een meer competitieve industrie (voornamelijk het KMO’s) door het koppelen aan innovatie om betere producten en services te genereren.
 
Het programma sluit opkomende landen uit van de auto-financiering van projecten. Mexico bevindt zich in deze categorie. Desalniettemin heeft CONACYT een platform opgericht om de financiering veilig te stellen voor Mexicaanse onderzoekersgroepen die succesvolle projecten voorstellen in het kader van de H2020-convocaties.